Προς μια νέα διδακτική προσέγγιση

Έχοντας ως αφετηρία το θεωρητικό πλαίσιο, πως ο μαθητής και ο διδακτικός στόχος δεν μπορούν να νοηθούν ως στοιχεία αποκομμένα από τα πολιτισμικά εργαλεία που χρησιμοποιεί για να φθάσει στην επίτευξη του στόχου (Pearson & Somekh, 2006), υιοθετούμε την άποψη ότι οι υπερμεσικές τεχνολογίες έχουν τη δυνατότητα να δώσουν μια εναλλακτική πνοή στην συγγραφή διδακτικών ενοτήτων, με τη διαμεσολάβηση εργαλείων και εναλλακτικών πηγών που στοχεύουν σε μια προβληματοκεντρική προσέγγιση της παιδαγωγικής διαδικασίας. Ο σχεδιασμός μιας διδακτικής ενότητας, στα πλαίσια του παραδοσιακού σχολείου, είναι μια μηχανική διαδικασία, μέσα από την οποία το πλήθος των πηγών, των διδακτικών επιλογών και των στόχων είναι εκ των προτέρων οριοθετημένα από το γενικότερο θεσπισμένο εκπαιδευτικό πλαίσιο και αυτομάτως υπαγόμενα στην αποκλειστική δικαιοδοσία του εκπαιδευτικού. Αντίθετα, η προβληματοκεντρική μάθηση και διδασκαλία με τη χρήση της υπερμεσικής τεχνολογίας, προϋποθέτει την υιοθέτηση μιας μετασχηματίζουσας παιδαγωγικής, όπου ο διδακτικός στόχος τοποθετείται στο κέντρο ενός τριγώνου όπου τα τρία άκρα, μαθητής, εκπαιδευτικός και εργαλείο, αλληλεπιδρούν αμοιβαία, δίνοντας χώρο για νοητική ενδυνάμωση και χειραφέτηση.

Μέσα σε τέτοια περιβάλλονται οι μαθητές, οι μαθητικές ομάδες, ο εκπαιδευτικός και οι εκπαιδευτικοί πόροι αποτελούν όλοι πηγή πληροφόρησης και αξιολόγησης της μαθησιακής διαδικασίας. Κεντρική θέση στην θεωρία του κοινωνικού εποικοδομισμού του Vygotski έχει η έννοια του «πλαισίου στήριξης» (scaffold), η οποία αναφέρεται στην δημιουργία ενός μαθησιακού πλαισίου που θα στηρίξει τους μαθητές, έτσι ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν με επιτυχία στις δυσκολίες των μαθησιακών απαιτήσεων. Πλαίσια στήριξης μπορούν να αποτελέσουν εργαλεία, στρατηγικές και καθοδηγούμενες δραστηριότητες (guides), τα οποία υποστηρίζουν τον μαθητή στην προσπάθειά του να αποκτήσει ένα υψηλότερο επίπεδο κατανόησης.

Επιτρέποντας στον μαθητή να επιλέξει εναλλακτικά μονοπάτια, μέσα από τις συνδέσεις και τους κόμβους μιας υπερμεσικής εφαρμογής, ο μαθητής έχει την ευκαιρία να οδηγηθεί από τις πρότερες εμπειρίες του, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα του (Hazzan, 2004). Ο ρόλος του εκπαιδευτικού σε ένα τέτοιο μοντέλο είναι διπλός. Αναλαμβάνει την ευθύνη της καθοδήγησης του μαθητή στην πρόσβαση πληροφοριών και να τις χρησιμοποιήσει με τέτοιο τρόπο που θα του επιτρέψουν τις μετασχηματίσει σε γνώσεις.

  Βασικό σημείο, το οποίο κατά τη δική μας άποψη πρέπει να αποτελέσει σημαντικό κομοάτι ενός εκπαιδευτικού προγράμματος, είναι η ανάληψη δράσης από τις μαθητικές ομάδες. Δράση που προσανατολίζεται στην αλλαγή, προσωπική ή/και κοινωνική. Αυτό που αποτελεί το κυριότερο στόχο, υιοθετώντας τις θεωρήσεις αυτής της μεθόδου, είναι η εμπλοκή των μαθητών σε διαδικασίες μάθησης, ανάλογους με αυτούς που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν στην μελλοντική τους ζωή, ως πολίτες που προσπαθούν να κατανοήσουν και όχι απλά να συσσωρεύσουν γνώσεις προς εφαρμογή. 

Εικονίδιο ηΔραστηριότητας Ελεύθερη Δραστηριότητα
Μπορείτε να δείτε μια νέα πρόταση ανάπτυξης προβληματοκεντρικών μαθησιακών δραστηριοτήτων με την βοήθεια Τ.Π.Ε. στη διεύθυνση http://www.agogiygeias.gr/joomla/flashes/pbl_plan/PBL_action_plan.swf.