Ορίζοντας το διδακτικό μοντέλο

Η προβληματοκεντρική μάθηση ως όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει πολλαπλές εκφάνσεις της εκπαιδευτικής πράξης μερικές εκ των οποίων είναι:

  • ένα μοντέλο διάρθρωσης του αναλυτικού προγράμματος
  • μια μαθησιακή διαδικασία
  • μια διδακτική μέθοδος
  • μια διδακτική στρατηγική
  • ένα περιβάλλον ανάπτυξης, δεξιοτήτων κριτικής σκέψης, συνεργατικής μάθησης, αυτόνομης μάθησης κλπ.

Παρακάτω παραθέτουμε δύο ορισμούς, οι οποίοι θεωρούμε ότι αντικατοπτρίζουν το πλαίσιο που αντανακλά τις προσωπικές μας φιλοσοφικές και παιδαγωγικές παραδοχές.

  • "Η προβληματοκεντρική μάθηση είναι μια εκπαιδευτική μέθοδος, η οποία στοχεύει στο να εξοπλίσει τον μαθητή με αποτελεσματικές δεξιότητες επίλυσης προβληματικών καταστάσεων και δεξιότητες αυτόνομης μάθησης, στα πλαίσια της δια βίου μάθησης και της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας, ενσωματώνοντας παράλληλα δυνατότητες απόκτησης ενός συγκεκριμένου σώματος γνώσης από πολλαπλές περιοχές επιστημονικών πεδίων και γνωστικών περιοχών" (Barrows, 2002).
  • Οι Torp & Sage (1998) ορίζουν την προβληματοκεντρική μάθηση ως «ένα διδακτικό σύστημα και μια ανάπτυξη του αναλυτικού προγράμματος που αναπτύσσει, ταυτοχρόνως, στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων και γνωστικές ικανότητες, με το να τοποθετεί τους μαθητές ως ενεργητικούς μετόχους στην διαδικασία επίλυσης προβλημάτων, φέρνοντάς τους αντιμέτωπους με ημι-δομημένα προβλήματα που αντανακλούν προβλήματα της καθημερινότητας». Το πρόβλημα ή η προβληματική κατάσταση θα αποτελέσει εφαλτήριο για έρευνα, αναζήτηση πληροφοριών, αναστοχασμό σχετικά με θεωρητικές έννοιες, σχέσεις, νόρμες και πρακτικές, ομαδικές προσδοκίες και πολιτισμικές αναθεωρήσεις. Οι συμμετέχοντες καλούνται να αναζητήσουν πληροφορίες, να τις αξιολογήσουν, να τις εφαρμόσουν στην διαδικασία επίλυσης λαμβάνοντας υπόψη το πλαίσιο μέσα στο οποίο δρουν και αναπτύσσονται.

Παρά τις πολλαπλές ερμηνείες και ορισμούς της μεθόδου τα κύρια χαρακτηριστικά της συγκλίνουν στις παρακάτω αρχές:

  • Η μαθητοκεντρική φύση της μεθόδου. Οι μαθητές αναλαμβάνουν την ευθύνη της μαθησιακής διαδικασίας.
  • Οι προβληματικές καταστάσεις, οι οποίες παρουσιάζονται στους μαθητές, είναι ημι-δομημένες ενώ οι σχέσεις των εννοιών που τις απαρτίζουν είναι άστατα συνδεδεμένες. Γίνεται προσπάθεια παρουσίασης αυθεντικών μαθησιακών περιβαλλόντων, μιας και τα χαρακτηριστικά των προβλημάτων που καλείται το άτομο να αντιμετωπίσει στην καθημερινή του ζωή δεν είναι η καλή οργάνωση και η σωστή δόμηση των μερών τους.
  • Ο εκπαιδευτικός οφείλει να διευκολύνει τους μαθητές, δημιουργώντας ένα πλαίσιο στήριξης της προσπάθειας των μαθητών να φτάσουν προς τη λύση του προβλήματος. Ο εκπαιδευτικός παύει να είναι πάροχος γνώσεων αλλά μέσα από μεταγνωστικές δραστηριότητες και στρατηγικές διερεύνησης, διευκολύνει τους μαθητές στην προσπάθεια επίλυσης της προβληματικής κατάστασης, μιας επίλυσης που ανταποκρίνεται στα προσωπικά χαρακτηριστικά των μαθητών.
  • Δε θα πρέπει να παραμελείται η αξιολόγηση τόσο των μαθητών όσο και του εκπαιδευτικού προγράμματος, σε επίπεδο γνωστικών περιεχομένων, διαδικασιών, συνεργατικών δραστηριοτήτων και μεταγνωστικών δεξιοτήτων.

Εικονίδιο ηΔραστηριότητας Στοχασμός

Η νέα αυτή μαθησιακή καινοτομία, όπως έχει παρουσιαστεί μέχρι τώρα δείχνει να έχει πολλά κοινά γνωρίσματα με τη γνωστή σε όλους μέθοδος project (σχέδια εργασίας). Μπορείτε να σκεφθείτε σε ποια σημεία διαφοροποιείται;