Μια Κριτική προσέγγιση

Γενικά, τα μοντέλα προαγωγής της υγείας βασίστηκαν κυρίως σε ένα βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο όπου οι παρεμβάσεις αφορούσαν προτάσεις για διαμόρφωση μορφών συμπεριφοράς, κοινωνικής υποστήριξης, δημιουργία περιβάλλοντος που προωθεί την υγεία και υιοθέτηση διαθεματικών πρακτικών. Παρ’ όλα αυτά τα αποτελέσματα δεν μπορούν να θεωρηθούν ικανοποιητικά. Η παχυσαρκία εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα στον ανεπτυγμένο κόσμο. Οι νέοι δεν φαίνεται να ξορκίζουν βλαβερές συνήθειες όπως κάπνισμα, χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών κλπ. Απεναντίας το πρόβλημα φαίνεται να γίνεται ολοένα και μεγαλύτερο. Η κριτική που δέχονται οι παραδοσιακές ψυχολογικές θεωρήσεις είναι, κατ’ αρχήν, η ακατέργαστη ποσοτικοποίηση των δεδομένων κατά την ερευνητική διαδικασία και, δεύτερον, ότι ακολουθείται μια πολύ αυστηρή “λογική” ερμηνεία και αξιολόγηση των αιτιών που οδηγούν στην υιοθέτηση ή μη συγκεκριμένων συμπεριφορών. Δεν φαίνεται να εκτιμάται ο τρόπος με τον οποίο οι ατομικές αντιλήψεις και οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων συνδέονται με το κοινωνικό και πολιτισμικό συγκείμενο.

Οι άνθρωποι, όμως, πολλές φορές υιοθετούν συμπεριφορές υγείας χωρίς να καταφεύγουν σε ορθολογικές μορφές στοχασμού, όπως νοούνται από την μεριά της παραδοσιακής ψυχολογίας. Ενστερνίζονται εναλλακτικές λογικές και αποτιμήσεις που σχετίζονται με την υποκειμενική αντίληψη της υγιεινής ή μη υγιεινής συμπεριφοράς. 

Εικονίδιο ηΔραστηριότητας Στοχασμός

Με βάση αυτόν τον προβληματισμό τι είναι αυτό που οδηγεί τα άτομα, παρ’ όλη την ενημέρωση και πολλές φορές τον εκφοβισμό και την κινδυνολογία των αντικαπνιστικών εκστρατειών, να εξακολουθούν π.χ. να καπνίζουν; Τι είναι αυτό που οδηγεί τους νέους παρά το γεγονός ότι είναι γνώστες των καταστρεπτικών επιπτώσεων της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών, να ενδίδουν και να εμπλέκονται σε μια χαοτική κατάσταση; Γιατί παρά την εκστρατεία ενημέρωσης του AIDS εξακολουθούν συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες όπως π.χ. οι ομοφυλόφιλοι να συνουσιάζονται χωρίς προφυλάξεις; Τι είναι αυτό που κάνει τους μικρούς μαθητές παρά την επαρκή γνώση σε θέματα σωστής διατροφής να τα ξεχνάνε όλα και να τρέχουν στα περίπτερα για σοκολάτες, κρουασάν, γαριδάκια…