Πρακτικές ένταξης

Σύμφωνα με τον Hawkridge[1], οι λογικές ενσωμάτωσης του ΗΥ στο σχολείο πέρασαν μέσα από τέσσερις φάσεις, τη κοινωνική λογική, τη επαγγελματική λογική, τη παιδαγωγική λογική και τη καταλυτική λογική. Η κοινωνική λογική βασίζεται στο σκεπτικό ότι οι νέες τεχνολογίες είναι πλέον κομμάτι της καθημερινότητας. Χρέος της εκπαίδευσης, ως κοινωνικό σύστημα, είναι να εφοδιάσει τους μαθητές με γνώσεις έτσι ώστε να μπορέσουν να ενταχθούν στην κοινωνία. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο της παροχής επαρκούς γνώσης που βοηθά στην αυτόνομη ένταξη των μαθητών στην κοινωνία, θα πρέπει να παράσχει γνώσεις σχετικά με το τι είναι οι ΗΥ, που και πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί και γενικά ένα ευρύτερο πλαίσιο «πληροφορικής» γνώσης. Πολύ κοντά στην κοινωνική λογική είναι και η επαγγελματική λογική, η οποία όμως έχει μια πιο σαφή κατεύθυνση προς την αγορά εργασίας. Αναφέρεται περισσότερο στην κατάρτιση των μαθητών στην χρήση των ΗΥ, για να μπορέσουν να γίνουν ανταγωνιστικοί και παραγωγικοί στο αυριανό εργασιακό πλαίσιο. Η παιδαγωγική λογική αναφέρεται στην χρήση των ΗΥ για να βελτιωθεί η ποιότητα μάθησης και διδασκαλίας. Προωθεί την χρήση των νέων τεχνολογιών με χρήση εκπαιδευτικών λογισμικών και του ΗΥ ως εργαλείου διεύρυνσης στα πλαίσια της διδακτικής πράξης, μέσω πολλαπλών μορφών αναπαράστασης της πληροφορίας. Τέλος η καταλυτική λογική αναφέρεται σε μια ριζική αναμόρφωση του τρόπου διδασκαλίας μιας και μερικές δεξιότητες δεν θα χρειάζεται πλέον να διδάσκονται, αφού θα αντικατασταθούν από τους ΗΥ. Ουσιαστικά πρόκειται για δυο ζεύγη αλληλοσυμπληρούμενων λογικών, του ζεύγους κοινωνική-επαγγελματική λογική που έχει μια τεχνολογική κατεύθυνση και του ζεύγους παιδαγωγική-καταλυτική λογική με μια διδακτική-μαθησιακή κατεύθυνση.

Οι Reeves και Jonassen κάνουν την διάκριση της χρήσης του ΗΥ από τους μαθητές στο σχολείο, ως εργαλείου για να μάθουν από τον ΗΥ, να μάθουν για τον ΗΥ και να μάθουν με τον ΗΥ, διαχωρίζοντας την δασκαλοκεντρική κατεύθυνση της χρήσης του, την τεχνολογική κατεύθυνση και την εποικοδομιστική κατεύθυνση αντίστοιχα (Jonassen, 1996 & 2000, Reeves, 1988). Οι αποτυχημένες προσπάθειες ένταξης άλλων μέσων τεχνολογίας, όπως το εκπαιδευτικό ραδιόφωνο και η εκπαιδευτική τηλεόραση θα πρέπει να μας κάνουν να σκεφτούμε ότι η μάθηση επέρχεται μέσω της παραγωγικής ενεργοποίησης του μηχανισμού της ανθρώπινης σκέψης (Hokanson, 2000).

Η χρήση των νέων τεχνολογιών ως εποπτικού εργαλείου ή ως αντικαταστάτη του εκπαιδευτικού, δεν μπορεί να επιφέρει ουσιαστικές επιδράσεις στο μαθησιακό δυναμικό των μαθητών, μιας και κινητοποιεί χαμηλού βαθμού γνωστικές λειτουργίες, όπως είναι η απομνημόνευση, η ανάκληση γνωστικών σχημάτων και η μηχανική αντίδραση προς ένα ερέθισμα. Οι λειτουργίες αυτές μπορεί κάτω από κάποιες συνθήκες να είναι χρήσιμες, αλλά είναι μη παραγωγικές για την σημερινή μετανεωτερική εποχή, όπου το ζητούμενο δεν είναι η βελτίωση της αποθηκευτικής ικανότητας του ανθρώπινου νου, αλλά “η διαμόρφωση ατόμων ικανών να κρίνουν και να μην αποδέχονται ό,τι τους προσφέρεται(Αργύρης, 2002). Η προσέγγιση αυτή έχει επικριθεί πολλάκις για το κατά πόσο είναι δυνατόν να επιφέρει ουσιαστικά μαθησιακά αποτελέσματα (Reeves, 1988; Crawford, 1999; Hokanson, 2000 Μακράκης 2000, 2004;Μακράκη-Κωστούλα & Μακράκης 2006). Υιοθετεί μια συμπεριφοριστική αντίληψη, όπου η μάθηση εκλαμβάνεται ως μια διαδικασία ορατών, μετρούμενων αποτελεσμάτων, αγνοώντας τις εσωτερικές διαδικασίες της κατανόησης της γνώσης.

Ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα εργαλεία, το φιλοσοφικό και παιδαγωγικό υπόβαθρο του εκπαιδευτικού και του μαθητή, επηρεάζει το γνωστικό αποτέλεσμα. Ο γραπτός λόγος μπορεί αφ' ενός να χρησιμοποιηθεί ως ένα εργαλείο αναπαραγωγής ενός πληροφοριακού σχήματος (όταν χρησιμοποιείται ως μια απλή μεταφορά ενός κειμένου στο τετράδιο) ή μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εκφραστικό και δημιουργικό εργαλείο (στην περίπτωση δημιουργίας ενός ποιήματος π.χ.). Η χρωματική παλέτα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απλή αναπαραγωγή ενός τοπίου στον καμβά ή στο χαρτί πολυγράφου του μαθητή ή να αποτελέσει ευκαιρία δημιουργίας, έκφρασης ή μετασχηματισμού της πραγματικότητας. Τα σύγχρονα εργαλεία τεχνολογίας, πληροφοριών και επικοινωνιών δε αποτελούν εξαίρεση. Ο τρόπος που χρησιμοποιούνται μπορεί να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στο γνωστικό του μαθητή ή απλά να τον απομονώσουν από το γύρω περιβάλλον.

 


[1] στο Drenoyianni, 1998
Εικονίδιο ηΔραστηριότητας Στοχασμός

Η ένταξη του μαθήματος της πληροφορικής στη Β/θμια Εκπ/ση με ποια λογική έγινε; Με βάση τη δική σας κοσμοθεωρία σχετικά με το ρόλο του σχολείου προς ποια κατεύθυνση πρέπει να στοχεύει η ένταξη των Τ.Π.Ε στην Α/θμια Εκπ/ση; Μπορεί αυτό να γίνει με το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο. Τι περιθώρια έχει ο εκπαιδευτικό να ελιχθεί;